Tropem swiętego Graala

Montsegur, 16 marca 1244 r. Po blisko rocznym oblężeniu twierdzy bramy zamku otwierają się. 215 heretyków, zwanych katarami, schodzi w dół z modlitwą na ustach. Czeka na nich stos przygotowany przez Inkwizycję. Legenda głosi, że kilka dni przed kapitulacją załoga zamku ukryła bądź wyprowadziła z fortecy niesamowitą fortunę, w skład której miał wchodzić m.in. święty Graal. Czy był ten niesamowity przedmiot?

Święty Graal, fot. Shutterstock.

Legenda głosi, że święty Graal był kielichem, z którego Jezus pił podczas Ostatniej Wieczerzy. Został on później użyty przez Józefa z Arymatei do zebrania krwi z przebitego boku Chrystusa. W dokumentach wzmiankę o tym wyjątkowym przedmiocie można odnaleźć w wydanym w 1180 r. przez Chretien de Troyes poemacie „Conte del Graal”, gdzie mowa jest o tajemniczej paterze używanej podczas magicznej procesji na zamku niejakiego Króla Rybaka. Ten wątek kontynuował XII-wieczny bawarski pisarz, Wolfram von Eschenbach. W swoim romansie „Parsifal” opisuje Graala jako święty kamień (niektórzy uważają, że chodziło o kamień filozoficzny). Około 1470 r. tematyka mistycznego przedmiotu wróciła do europejskiej literatury za sprawą dzieła Thomasa Malory’ego pt. „Śmierci Artura”. Od tego czasu święty Graal stał się jedną z najbardziej pożądanych relikwii związanych z Jezusem. Był obiektem zainteresowania również ze strony nazistów, którzy szukali go na terenie byłej twierdzy Montsegur.

Dan Brown, autor wydanej na początku XXI w. powieści pt. „Kod Leonarda da Vinci”, zaproponował inną historię świętego Graala, czym wywołał oburzenie w szczególności wśród chrześcijan. Postawił tezę, że Jezus i Maria Magdalena byli małżeństwem. W trakcie ukrzyżowania Chrystusa jego żona miała być w ciąży. Dlatego też to nie kielich, z którego pił Jezus podczas Ostatniej Wieczerzy, a łono Marii Magdaleny miało być świętym Graalem, które pozwoliło kontynuować ród Zbawiciela. Aby chronić potomków Pana stworzono organizację zwaną Konwentem Syjonu, który w 1118 r. powołał do życia zakon templariuszy. Po kasacie zakonu na początku XIV w. Konwent Syjonu wypełniał dalej swoją misję.

Powieść amerykańskiego pisarza można potraktować z przymrużeniem oka. Jednakże w 1945 r. niedaleko miasta Nadż Hammadi w Egipcie doszło do odkrycia 13 oprawionych w skórę ksiąg papirusowych. Zawierały one teksty znane jako ewangelię gnostyczne. W jednej z nich znajduje się informacja o fizycznym związku Jezusa z Marią Magdaleną. W innym z odnalezionych tekstów, Ewangelii według Marii, przytoczono rozmowę Marii Magdaleny z uczniami Chrystusa, w trakcie której kobieta opowiada im o objawieniu przekazanym przez Jezusa. Jednak nie może być to podstawą do stawiania tezy, że Maria Magdalena była żoną Zbawiciela oraz była z Nim w ciąży.

Wszyscy pasjonaci tajemnicy świętego Graala znają każdy zakamarek kaplicy Rosslyn, XV-wiecznego kościoła we wsi Roslin, znajdującej się niedaleko Edynburga w Szkocji. Zyskała na sławie, w szczególności w ostatnich latach, za sprawą powieści Browna, który powiązał jej dzieje z legendami o templariuszach, świętym Graalu i wolnomularzach. Fundatorem kaplicy, której budowę rozpoczęto w 1446 r., był szkocki szlachcic, mistrz tamtejszych wolnomularzy, sir Wiliam Sinclair. Jego rodzina była ponoć powiązana z templariuszami. Według niektórych kaplicę Rosslyn można określić jako „Biblię spisaną w kamieniu”, ze względu na przedstawienie w jej wnętrzu wielu epizodów bliblijnych. Można odnaleźć w niej również symbolikę nawiązującą do wielu innych religii i mitologii. Sprawia to, że kaplica Rosslyn jest przez niektórych uważana za swojego rodzaju „święty Graal”.

Wszystko wskazuje na to, że nigdy nie dowiemy się czym tak naprawdę był święty Graal, o ile w ogóle istniał. Niemniej jednak takie odkrycie jak te z Nadż Hammadi daje nam nadzieje. Światowy sukces powieści Dana Browna wyraźnie pokazuje, że lubimy to co tajemnicze i nieodkryte. Dlatego kaplicę Rosslyn dalej będą odwiedzać tłumy turystów, a książki pokroju „Kodu Leonarda da Vinci” zawsze znajdą rzeszę nabywców.

 

Źródła:

A. Baker, Mity, tajemnice i szaleństwa w historii świata, Warszawa 2009.

J. Besala, D. Lis, A. Krawiec, Wielkie zagadki historii, Poznań 2009.

Największe sekrety historii pod red. J. Marseille’a, Diepholz 2001.

M. Oxbrow, I. Robertson, Rosslyn a święty Graal, Gliwice 2007.

Może zainteresują Cię też inne artykuły:

Recenzja książki „Piast mściciel”

W czasach, gdy na każdym kroku triumfuje saga „Pieśni lodu i ognia” George’a R. R. Martina, autorom powieści historycznych trudno…
CZYTAJ DALEJ

Bitwa decydująca o losach świata

Po przegranej w bitwie pod Sedanem Francja straciła status cesarstwa stając się republiką, a Napoleon III trafił do niewoli. Po…
CZYTAJ DALEJ

Recenzja książki „Wojny Bizancjum”

Historia cesarstwa bizantyńskiego to skarbnica wiedzy na temat każdego aspektu z życia codziennego średniowiecza. Jednemu z nich – wojnom -…
CZYTAJ DALEJ