Recenzja książki „Czystka Stalina w Armii Czerwonej. Początki wielkiego terroru”

W historii doszło do wielu niezrozumiałych, wręcz absurdalnych wydarzeń. Jednym z nich była przeprowadzona w drugiej połowie lat 30. XX w. czystka w Armii Czerwonej. Dlaczego do niej doszło i jakie miała konsekwencję dla Związku Radzieckiego?

W trakcie wojny domowej, w której rywalizowały dwa obozy (biali – przedstawiciele caratu i czerwoni – bolszewicy), ci drudzy uformowali w 1918 r. swoje wojsko, które nazwano Armia Czerwona. Zgodnie z założeniami komunistów po zakończeniu konfliktu armia miała zostać rozwiązana, by w jej miejsce wstąpiły oddziały policji politycznej. Jednakże bolszewicy po zwycięskiej batalii z obozem białych uświadomili sobie, że państwo nie może funkcjonować bez stałej armii. Dlatego zachowano jej struktury, przyjmując do nich część dowództwa oraz specjalistów z obozu białych. Od tego momentu, ze względu na nieufność w stosunku do niedawnych wrogów, Armia Czerwona stała się bombą z opóźnionym zapłonem, która spędzała sen z powiek każdemu kolejnemu przywódcy kraju.

Dlaczego doszło do czystki w szeregach Armii Czerwonej? Zdaniem autora książki złożyło się na to kilka elementów. Podstawowym powodem było błędne przekonanie Stalina o zagrożeniu ze strony armii. Według przywódcy Związku Radzieckiego miała ona zostać zinfiltrowana przez agentów obcych państw, a ich wpływy miały sięgać dowódców najwyższego szczebla. Początkami naciągającej burzy były operacja „Wiosna”, kolektywizacja społeczeństwa, proces moskiewski oraz aresztowanie w 1936 r. grupy oficerów o trockistowskiej przeszłości. Natomiast momentem przełomowym było skazanie 11 czerwca 1937 r. na śmierć grupy najbardziej doświadczonych oficerów Armii Czerwonej, w tym samego Michaiła Tuchaczewskiego. Od tego momentu fala represji zalała cała Armię Czerwoną. Czystka wojskowa zapoczątkowała wielki terror, który doprowadził do uwięzienia w obozach pracy ponad 1 mln ludzi, a co najmniej 750 tys. z nich zabito. Dopiero w następnym roku władza zorientowała się, że straciła kontrolę nad całym procesem i rozpoczęła działania zmierzające do zaprzestania spirali zła. Najważniejszym skutkiem czystki w Armii Czerwonej była słabość wojsk Związku Radzieckiego w trakcie II wojny światowej. Gdyby nie wsparcie ze strony aliantów być może przegraliby w batalii z Wehrmachtem.

Książka Petera Whitewooda to kawał dobrej historycznej książki. Z chirurgiczną precyzją opisuje przyczyny czystki w Armii Czerwonej wyjaśniając najdrobniejsze detale, pokazując jednocześnie procesy, które doprowadziły do tego okropnego wydarzenia. Mimo, że jest to praca naukowa, została napisana przystępnym językiem, który nie męczy czytelnika. Książkę polecam każdemu, a w szczególności fanom historii Związku Radzieckiego oraz dwudziestolecia międzywojennego.

Autor: Peter Whitewood
Tytuł: „Czystka Stalina w Armii Czerwonej. Początki wielkiego terroru”
Wydawnictwo: Editio
Rok wydania: 2019 r.
Liczba stron: 352
Cena: 39,90 zł
Książkę można kupić na stronie Wydawcy.

Może zainteresują Cię też inne artykuły:

Recenzja książki „Piast mściciel”

W czasach, gdy na każdym kroku triumfuje saga „Pieśni lodu i ognia” George’a R. R. Martina, autorom powieści historycznych trudno…
CZYTAJ DALEJ

Bitwa decydująca o losach świata

Po przegranej w bitwie pod Sedanem Francja straciła status cesarstwa stając się republiką, a Napoleon III trafił do niewoli. Po…
CZYTAJ DALEJ

Recenzja książki „Wojny Bizancjum”

Historia cesarstwa bizantyńskiego to skarbnica wiedzy na temat każdego aspektu z życia codziennego średniowiecza. Jednemu z nich – wojnom -…
CZYTAJ DALEJ